Κατάλογος Γλωσσών · 14 ζωντανές κληρονομιές
14 ιδιώματα. Μία ζωντανή βιβλιοθήκη.
Οι γλώσσες που κουβαλούσε η γιαγιά σου.
Δεκατέσσερις κληρονομικές γλώσσες που ακόμα μιλιούνται — σε χωριά της Μαύρης Θάλασσας, σε συνοικίες του Σίδνεϊ, σε σαλόνια του Μπρούκλιν. Κάθε μία με τους δικούς της ηλικιωμένους ομιλητές, τα δικά της προφορικά αρχεία και τη δική της διαδρομή προς τη σιωπή.
Τι θα βρείτε παρακάτω
Ένας ζωντανός άτλαντας — οργανωμένος για εκείνους που ήδη αισθάνονται τη γλώσσα, αλλλά έχασαν τις λέξεις.
Ο κατάλογος που ακολουθεί καταγράφει τις δεκατέσσερις γλώσσες κληρονομιάς που σήμερα διδάσκονται στο Ethnikismos — από τα Ποντιακά και τα Καππαδοκικά μέχρι τα Εβραϊκά Ελληνικά και τη Γρίκο — μαζί με τα πέντε ιδιώματα που ετοιμάζονται για το τέλος του 2025. Κάθε κάρτα ονομάζει την περιοχή, τον εκτιμώμενο αριθμό ομιλητών, την κάλυψη CEFR, ένα δείγμα ήχου και τον ηλικιωμένο-πηγή του αρχείου.
Η πλοήγηση είναι σκόπιμα ήρεμη: δεν υπάρχουν κουδουνίσματα επιτευγμάτων, ούτε μάσκοτς. Υπάρχουν ονόματα, τόποι και φωνές — γιατί οι γλώσσες αυτές δεν χάθηκαν στο κενό, αλλά σιωπούν σε περιορισμένες γενεές. Εδώ τις ακούτε πάλι.
Τα 14 ιδιώματα · ενεργά σήμερα
Ο ζωντανός άτλαντας
Από τις ακτές της Μαύρης Θάλασσας μέχρι τις κοινότητες της Κάτω Ιταλίας, οι παρακάτω γλώσσες διδάσκονται με πλήρη σειρά CEFR, συνοδεύονται από αρχειοθετημένα ακούσματα και φέρουν τη σφραγίδα ενός ονομασμένου ηλικιωμένου-επιμελητή.
-
01
Ποντιακά
Romeika · Ρωμαίικα της Τραπεζούντας
- Περιοχή
- Πόντος, Βόρεια Ελλάδα, διασπορά Καυκάσου
- Ομιλητές
- ≈ 310.000
- CEFR
- A1 → B2
- Ηλικιωμένη αναφοράς
- Χρυσούλα Τ. · Τόνια, Τραπεζούντα
-
02
Καππαδοκικά
Καππαδοκίτικα · Μικρασιάτικη ελληνική
- Περιοχή
- Καππαδοκία, Κεντρική Μικρά Ασία, διασπορά Αττικής
- Ομιλητές
- ≈ 24.000
- CEFR
- A1 → B1
- Ηλικιωμένος αναφοράς
- Κωνσταντίνος Μ. · Φαράσα, Καισάρεια
-
03
Γρίκο
Ελληνοκαλαβρικά · Griko salentino
- Περιοχή
- Κάτω Ιταλία · Σαλέντο, Καλαβρία
- Ομιλητές
- ≈ 12.000
- CEFR
- A1 → A2
- Ηλικιωμένη αναφοράς
- Μαρία Β. · Στερνατία, Λέτσε
-
04
Εβραϊκά Ελληνικά
Yevanic · Romaniyot
- Περιοχή
- Ιωνία, Θεσσαλονίκη, Κέρκυρα · εβραϊκές κοινότητες
- Ομιλητές
- ≈ 35 (τεκμηριωμένοι)
- CEFR
- A1 μόνο
- Ηλικιωμένη αναφοράς
- Μάρθα Κ. · Ιωνία, αρχείο Θεσσαλονίκης
Ο πλήρης κατάλογος περιλαμβάνει επίσης: Σαμιώτικα, Κυπριακή διάλεκτος, Αιγαιοπελαγίτικα ιδιώματα Καλύμνου, Τσακωνικά, Μανιάτικα, Σαρακατσανικά, Αρβανίτικα με ελληνικό υπόστρωμα, Κατσουνιανά, Γκαγκαβουζικά και Βλάχικα ελληνικής επαφής.
Δείτε τις υπόλοιπες 10 γλώσσες στη βιβλιοθήκηΤο αρχείο σε αριθμούς
Πίσω από κάθε ιδίωμα υπάρχει ένα σώμα φωνών.
- 41.200+ προφορικές καταγραφές, μεταγραμμένες γραμμή-γραμμή και μεταφρασμένες σε τρεις γλώσσες
- 380+ ομοσπονδίες διασποράς σε 27 χώρες που βασίζονται στο υλικό μας
- 217 ηλικιωμένοι-πηγές, συν-παραγωγοί των μαθημάτων σε έξι ηπείρους
Μεγαλύτερο ανοιχτό αρχείο κληρονομικής ελληνικής γλώσσας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κεφάλαιο V · Πέμπτη ομάδα
Έρχονται στα τέλη του 2025 — η πέμπτη ομάδα ιδιωμάτων.
Πέντε γλώσσες βρίσκονται σε beta και θα ενταχθούν στον κατάλογο μέχρι το τέλος του 2025: Μαρί (Mari Greek) της κοιλάδας του Βόλγα · Ουρούμ (Urum) των Ελληνο-Τατάρων του Αζόφ · Ρομανιώτικα Ελληνικά (Romano-Greek) των Ελλήνων τσιγγάνων της Ηπείρου · Παφλαγονικά της βόρειας Μικράς Ασίας · και Κοπαϊτικά, ένα σπάνιο ιδίωμα της ενδοχώρας της Μάνης.
Κάθε μία συνοδεύεται από υλικό πεδίου που ήδη συλλέγεται με τοπικούς ερευνητές και θα περάσει από τη συνήθη διαδικασία κοινοτικής επιμέλειας πριν τη δημοσίευση — επειδή κανένα μάθημα δεν δημοσιεύεται χωρίς τη σφραγίδα των ανθρώπων στους οποίους ανήκει η γλώσσα.
- Mari Greek
- Urum
- Romano-Greek
- Paphlagonian
- Kopaïtic
Για εκπαιδευτικούς & κοινότητες
Χτισμένο με 380+ ομοσπονδίες διασποράς — και 9 πανεπιστημιακά προγράμματα.
Το Ethnikismos δεν είναι μόνο μια εφαρμογή για ιδιώτες. Είναι υποδομή που στηρίζει κοινοτικά σχολεία, προγράμματα ενηλίκων και ακαδημαϊκά τμήματα που διδάσκουν κληρονομικές γλώσσες — με CEFR-ευθυγραμμισμένα υλικά, πιστοποιημένα μονοπάτια για ηλικιωμένους και ανοιχτά APIs για ενσωμάτωση.
- 9 διαπιστευμένα πανεπιστημιακά προγράμματα ελληνικών σπουδών χρησιμοποιούν το υλικό μας
- 380+ ομοσπονδίες διασποράς, μεταξύ τους η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος και η POMAK
- €1,4εκ. σε εταιρικές συμπράξεις με το Υπουργείο Πολιτισμού, το Ίδρυμα Ωνάση και το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Σε συνεργασία με
- Υπουργείο Πολιτισμού · 2022
- Ίδρυμα Ωνάση · 2023
- Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος · 2024
- Ευρωπαϊκή Ετικέτα Κληρονομιάς · 2024