Η γλώσσα που θυμάσαι.
οι λέξεις που χάθηκαν.

Το Ethnikismos γεννήθηκε τον Απρίλιο του 2017 σε ένα μικρό γραφείο της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου, όταν η δραστηριότητα της νεαρής τότε μεταδιδάκτορος ερευνήτριας Ελένης Παπαδημητρίου για την Ποντιακή διάλεκτο συναντήθηκε με εκείνη τριών συναδέλφων της στο Εργαστήριο Βαλκανικής Γλωσσολογίας. Ήταν η πρώτη φορά που τέσσερις γλωσσολόγοι —η Ελένη, ο Νίκος, η Μάρθα και ο Δημήτρης— κατέθεσαν ως κοινό αίτημα: ότι οι δεκατέσσερις κληρονομημένες ιδιωματικές γλώσσες της ευρύτερης ελληνικής οικογένειας δεν χρειάζονταν ακόμη μία «εφαρμογή εκμάθησης», αλλά ένα ζωντανό, τεκμηριωμένο αρχείο — με υπεύθυνη επιμέλεια και διαφανή μεθοδολογία.

Η πρώτη χρονιά ήταν ψηφιακή αρχειοθήκη και όχι πλατφόρμα: 412 ηχογραφήσεις από γερόντια της Τραπεζούντας, της Καππαδοκίας, της Κάτω Ιταλίας και της Γιεβανικής κοινότητας μεταγράφηκαν γραμμή-γραμμή, μεταφράστηκαν και επισημάνθηκαν πολιτισμικά από 14 εθνογλωσσολόγους. Από το 2019, η ομάδα μετατράπηκε σταδιακά σε συλλογικό εργαζομένων — σήμερα 62 άτομα σε πλήρη απασχόληση, κατανεμημένα μεταξύ Αθήνας, Τιφλίδας, Θεσσαλονίκης και Τορόντο, πλαισιωμένοι από 480 εξωτερικούς κριτές-αναγνώστες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Δεν λειτουργούμε ως startup — λειτουργούμε ως συλλογικότητα που φυλάσσει μια ζωντανή βιβλιοθήκη.

Η μετάβαση από το ακαδημαϊκό εργαστήριο σε μια πολυπρόσωπη, πολυγλωσσική και πολυτοπική ομάδα δεν ήταν γραμμική. Χρειάστηκαν δύο επιχορηγήσεις σποράς, μία μετακόμιση στην Πλατεία Αριστοτέλους και τρία χρόνια συστηματικής δουλειάς με κοινότητες της διασποράς, ώστε το αρχείο να αποκτήσει τη δομή ενός curriculum ευθυγραμμισμένου με το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς (CEFR A1–B2). Σήμερα, κάθε μάθημα υπογράφεται πριν δημοσιευθεί από έναν εγγενή ομιλητή-κριτικό της κοινότητας — μια πρακτική που διατηρεί την ακαδημαϊκή αυστηρότητα και τη βιωμένη μνήμη σε ισορροπία.