ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ: ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ

Ο Εθνικισμός στην Τέχνη - 2ος κύκλος [#19]

Στα επόμενα χρόνια, από τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, το 323 π.Χ.  ως την κατάλυση της Αιγύπτου των Πτολεμαίων το 31 π.Χ. εμφανίζεται στο προσκήνιο είναι νέο ρεύμα, η ελληνιστική τέχνη. Αν λάβουμε υπόψιν ότι η κλασσική τέχνη άγγιξε την τελειότητα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στην συνέχεια η ελληνική τέχνη σήμανε την βαθμιαία αλλά και αναπόφευκτη πτώση.

Στην γλυπτική, παρατηρούνται πιο ρεαλιστικές αλλά και πιο αισθησιακές μορφές. Είναι διακριτός ο κοσμικός χαρακτήρας και η τάση για υπέρμετρη διακόσμηση. Μάλιστα, εκείνη την περίοδο κάνει την εμφάνισή του το πορτραίτο, όπου παρουσιάζονται τα ατομικά χαρακτηριστικά του εικονιζόμενου προσώπου. Τα θέματα έχουν ειδυλλιακό ή δραματικό περιεχόμενο ενώ δεν ισχύουν πλέον οι αυστηροί κανόνες της κλασσικής εποχής.

Η τέχνη αυτής της περιόδου αντανακλά και την αλλαγή στον τρόπο ζωής των Ελλήνων, με βασικό χαρακτηριστικό την κυριαρχία πλέον του πλούτου και της χλιδής στην ζωή των Ελλήνων. Τα γλυπτά, τα κτίρια, τα κοσμήματα και τα οικιακά σκέυη, με την περίτεχνη διακόσμησή τους, προδίδουν την ανάγκη για προσωπική προβολή, για επίδειξη πλούτου, Χάνεται πια το μέτρο και η αρμονία και εισάγεται η τρυφηλότητα, η πολυτέλεια, ο αισθησιασμός.

Η ελληνιστική τέχνη αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που αποδεικνύει ότι όταν χάνεται το μέτρο και η αρμονία, τότε ακολουθεί η υπερβολή και η δυσαρμονία. Ίσως το κυριότερο στοιχείο για την αλλαγή αυτού του ισοζυγίου ανάμεσα στην λιτή αλλά και ποιοτική ποιότητα ζωής των Ελλήνων να είναι το γεγονός ότι επέτρεψαν εκείνη την περίοδο στην πολυτέλεια να μπει στην ζωή τους και την μαλθακότητα στην ψυχή τους.

Στο πνεύμα αυτού του κειμένου ταιριάζουν και τα λόγια που βάζει ο Ηρόδοτος στο στόμα του Δημάρατου, αναφερόμενος στους Έλληνες: «Βασιλιά μου, επειδή η προσταγή σου είναι να σου πω οπωσδήποτε την αλήθεια, μιλώντας έτσι ώστε ο συνομιλητής σου να μη πιαστεί αργότερα ψεύτης, η Ελλάδα παλαιόθεν και ως τώρα ζει συντροφιά με την Πενία, αλλά εφοδιάστηκε με αρετή, που κερδήθηκε με τη σοφία και τον κυρίαρχο νόμο· οπλισμένη μ᾽ αυτήν η Ελλάδα αγωνίζεται εναντίον της Πενίας και του δεσποτισμού.» 

antepithesi.gr