Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΣΑΦΕΙΕΣ, ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ – ΜΕΡΟΣ MB΄

Γράφει ο Α. Κωνσταντίνου

O Κόμης ντε Γκομπινώ έγραψε μια διάσημη φυλογνωσική και ιστορική πραγματεία, καθώς και μυθιστορήματα και διηγήματα για τα οποία κυρίως τον ενθυμούνται σήμερον. Αλλά διάφορα παραδείγματα της φυλετικής του οπτικής είναι αρκούντως κοινά και στα φανταστικά του έργα. Ο Γκομπινώ επισημαίνει ότι η Ελίζαμπεθ, η δυναμική ηρωίς της «Αδελαΐδος» (1869), είναι Αρία. («Nouvelles»,σ. 19).Στις αρχικές σελίδες του «Les Pleiades» (1874), επικεντρώνεται στην αντίθεση ανάμεσα σε έναν βαρύ, σκοτεινόχρωμο  και απαθή Ελβετό και έναν λεπτό, ξανθό, ζωηρό Λομβαρδό. Περαιτέρω στο μυθιστόρημα ο συγγραφεύς μας πληροφορεί ότι η Αγγλία είναι κατοικημένη «από αυτήν την ευτυχή φυλή, από αυτό το πρότιμο έθνος», (σελίς 30, Βιβλίο Ι, Κεφάλαιον 3). Μάλιστα η Λούση, μία Αγγλίς, είναι η επιτομή της χάριτος. Οι σύντομες ιστορίες στις «Ασιατικές νουβέλες» (1876) έχουν επίσης φυλετική έμπνευση. Ο Γκομπινώ επισημαίνει στην εισαγωγή του στο έργο ότι, περιγράφει το γήρας μιάς φυλής (των Λευκών Αρίων). Και αν ο Μοχσέν  ο ήρωας του διηγήματος «Οι εραστές του Κανταχάρ», είναι όμορφος και σθεναρός, αυτό συμβαίνει επειδή είναι ένας καθαρόαιμος Αφγανός και όχι κάποιος μιγάς. Η δύναμη της φυλής απεικονίζεται στην περίπτωση της Ομν – Τζεχάν, της ηρωίδος στο διήγημα «Η χορεύτρια της Σαμάχα» : Παρά το γεγονός ότι η σύζυγος ενός Ρώσου στρατηγού την είχε υιοθετήσει στην ηλικία των τριών ή τεσσάρων ετών και την αντιμετώπιζε ωσάν δική της κόρη, η έφηβη, υπακούουσα την κλήση του πολεμοχαρούς Λεσγιανού αίματός της, επέδειξε έναν ακραίο βαθμό αγριότητος. Προσεπάθησε ακόμη και να στραγγαλίσει την τροφό της και να τυφλώσει μία από τις θετές αδελφές της.

Οι ναζί εδανείσθησαν πολλές ιστορικές παρατηρήσεις και  παραδοχές από την ιδεολογία του Γκομπινώ, ενώ ο ίδιος δεν ήταν αντισημίτης, θα ημπορούσε μάλιστα να χαρακτηρισθεί ως το ακριβώς αντίθετο. (Paul Fortier, «Γκομπινώ and German Racism» στο «Comparative Literature», τόμος  19, τεύχος 4 – 1967, σελίδες 341 – 350). Ο Γκομπινώ εξεφράσθη θετικώς για τους Εβραίους, στο δοκίμιόν του για την ανισότητα των φυλών, όπου τους αναφέρει ως «ελεύθερο, ισχυρό και ευφυή λαό, ο οποίος προέκοψε, παρά τις αντιξοότητες στην Γη του Ισραήλ».

Ο Γκομπινώ εθεώρησεν ότι ο πρώιμος πολιτισμός των Εβραίων προήλθεν από εκείνον της Μεσοποταμίας, με κάποια αιγυπτιακή επιρροή. Η ανικανότης τους να δημιουργήσουν έναν πραγματικώς ανεξάρτητο πολιτισμό απεδόθη στο γεγονός ότι ήσαν «χαμιτοποιημένοι» / «chamatises» (δηλαδή, υβριδοποιήθησαν σε κάποιον βαθμό με τους Χαμίτες). Παρ’ όλα απέδιδε μεγάλη  σημασία και ιστορική αξία στους Εβραίους. Εκείνοι που καθ΄ υπερβολήν έχουν την τάση να αποδίδουν με ευκολία σε αυτόν τον κακό του ναζισμού, θα εκπλαγούν όταν διαβάσουν αυτά που πράγματι έγραψε.

Επικαλούμενος και τις παρατηρήσεις του Γερμανού ιατρού, φυσιολόγου, συγκριτικού ανατόμου και ερπατολόγου Γιοχάννες Πέτρους Μύλλερ (στο δίτομον έργον του :  «Handbuch der Physiologie des Menschen fόr Vorlesungen», Coblenz, (1833-1840), εκδόσεις J. Hφlscher / τόμος Β΄ σελίς 639) ο Γκομπινώ γράφει: «Μετά τους Άραβες, θα αναφέρω τους Εβραίους, οι οποίοι είναι ακόμα πιο αξιοσημείωτοι στην εν λόγω συσχέτιση, καθώς έχουν εγκατασταθεί σε χώρες με πολύ διαφορετικό κλίμα από αυτό της Παλαιστίνης και έχουν εγκαταλείψει τον αρχαίο τρόπο ζωής τους. Ωστόσον, ο εβραϊκός τύπος παρέμεινε  πολύ ίδιος. Οι τροποποιήσεις που έχει υποστεί δεν έχουν ουσιώδη σημασία και ποτέ δεν ήσαν αρκετές, σε οποιαδήποτε χώρα ή γεωγραφικό πλάτος, ώστε να αλλάξει ο γενικός χαρακτήρας της φυλής. Οι πολεμοχαρείς Ρεχαμπίτες της αραβικής ερήμου, οι ειρηνικοί πορτογάλοι, γάλλοι, γερμανοί και πολωνοί Εβραίοι ομοιάζουν όλοι. Είχα την ευκαιρία να εξετάσω εκ του σύνεγγυς έναν από το τελευταίον είδος. Τα χαρακτηριστικά και το περίγραμμα της κατατομής του προέδιδαν σαφώς την προέλευσή του. Τα μάτια του ήσαν ιδιαιτέρως αξέχαστα. Αυτός ο κάτοικος του βορρά, του οποίου οι άμεσοι πρόγονοι είχαν ζήσει, επί πολλές γενεές, στο χιόνι, εφάνη να έχει μόλις μαυρισθεί από τις ακτίνες του συριακού ήλιου. Το σημιτικό πρόσωπο φαίνεται ακριβώς το ίδιο, στα κύρια χαρακτηριστικά του, όπως φαίνεται στους αιγυπτιακούς πίνακες πριν από τρεις ή τέσσερις χιλιάδες χρόνια και σε πολλά άλλα. Και το βρίσκουμε επίσης, σε μιαν εξ ίσου εντυπωσιακή και αναγνωρίσιμο μορφή υπό τις πλέον ποικίλες και διαφορετικές συνθήκες του κλίματος. Η ταυτότης του απογόνου και του προγόνου δεν σταματά στα χαρακτηριστικά: συνεχίζεται και στο σχήμα των άκρων και στην ιδιοσυγκρασία. Οι Γερμανοεβραίοι είναι συνήθως μικρότεροι και λεπτότεροι από ότι οι άντρες της ευρωπαϊκής φυλής, μεταξύ των οποίων έζησαν εδώ και αιώνες. Επιπλέον, η ηλικία γάμου μεταξύ τους είναι πολύ ενωρίτερον από ότι μεταξύ των συμπατριωτών τους μιας άλλης φυλής ».

Παραθέτει λοιπόν τους Εβραίους ως παράδειγμα ενός κληρονομικώς ανωτέρου λαού που ζει, και για μιαν εποχή που ακμάζει όπως οι Αρμένιοι, σε ένα κάπως δυσμενές περιβάλλον: «… οι Εβραίοι που περιεστοιχίσθησαν από φυλές οι οποίες ομιλούσαν διαλέκτους μιας γλώσσης σχετικής με την ιδική τους, εξεπέρασαν παρόλα αυτά όλες αυτές τις ομάδες. Κάποιος ημπορεί να τους ιδεί πολεμιστές, γεωργούς, επιχειρηματίες. Η μοναρχία, η θεοκρατία, η πατριαρχική εξουσία των αρχηγών των οικογενειών και η δημοκρατική δύναμη του λαού εκπροσωπούνται από συνελεύσεις και προφήτες, ισορροπημένες μεταξύ τους με έναν πολύ περίεργο τρόπο. Κάποιος ημπορεί να τους ιδεί υπ’ αυτήν την εξαιρετικώς πολύπλοκο μορφή διακυβερνήσεως, να διασχίζουν πολλούς αιώνες ευημερίας και δόξης και να υπερπηδούν, με ένα από τα πλέον έξυπνα συστήματα μεταναστεύσεως, τις δυσκολίες που δημιουργεί η επέκτασή τους στα στενά όρια της επικρατείας τους. Και κάποτε, ποία ήταν η επικράτειά τους; … Σε αυτήν την αθλία γωνιά του κόσμου, αυτό που ήταν οι Εβραίοι, επαναλαμβάνω, ήταν ένας λαός ικανός σε όλα όσα ανέλαβε, ένας ελεύθερος λαός, ένας ισχυρός λαός, ένας ευφυής λαός. Όταν, με τα όπλα τους ακόμα στα χέρια τους, έχασαν γενναίως την θέση ενός ανεξαρτήτου έθνους, προσέφεραν στον κόσμο σχεδόν τόσους μορφωμένους δόκτορες (docteurs)  όσους και  εμπόρους».

Παρόλον που ο Γκομπινώ απεδέχθη την συμβατική ή «μονογονετική» άποψη ότι όλη η ανθρωπότης είχε μία και μόνη προέλευση, δεν εδίστασε να τοποθετήσει ορισμένες εθνικές ταξινομικές ομάδες σε χαμηλότερο πνευματικό επίπεδο από τις άλλες. «Ο Ευρωπαίος», παρατηρεί, «δεν ημπορεί να ελπίζει στον εκπολιτισμό του Νέγρου», αλλά σπεύδει να επισημάνει αυτό τον αμβλύ ισχυρισμό υποστηρίζων ότι, δεν εξετάζει εδώ τις ηθικές και πνευματικές ικανότητες των μεμονωμένων, λαμβανομένων χωριστά. «Απορρίπτω απολύτως», γράφει, «το είδος του επιχειρήματος που συνίσταται στο να λέει : “ Κάθε Νέγρος είναι ανόητος” και κύριος λόγος για να το πράξω είναι ότι πρέπει να αναγκαστώ να αναγνωρίσω ότι κάθε Ευρωπαίος είναι ακατανόητος και εγώ κρατώ τον εαυτό μου εκατοντάδες λεύγες μακράν ενός τέτοιου παραδόξου». Ο Γκομπινώ επίσης απορρίπτει εντελώς τον χλευασμό του Βενιαμίν Φραγκλίνου ότι «… ο Νέγρος είναι ένα ζώο που τρώει όσο το δυνατόν περισσότερον και εργάζεται όσο το δυνατόν ολιγότερον».

«Έχω αρνηθεί την υπερβολική βλακεία ή την χρονία ανοησία, ακόμη και ανάμεσα στις πλέον υποβαθμισμένες φυλές. Προχωρώ πολύ περισσότερον από τους αντιπάλους μου, διότι δεν αμφισβητώ ότι πολλοί αρχηγοί των Νέγρων υπερβαίνουν το κοινό επίπεδο το οποίον ημπορούν να επιτύχουν οι αγρότες μας ή ακόμη και οι αξιοπρεπώς μορφωμένοι και ταλαντούχοι αστοί μας, με την δύναμη και την αφθονία των ιδεών τους, τον υψηλό βαθμό της εφευρετικότητος των νοών τους και την ένταση των ενεργών ικανοτήτων τους. Εκατό φορές και πάλιν, δεν ευρίσκομαι σε αυτό το στενό έδαφος των ατομικοτήτων. Μου φαίνεται πολύ άδικο για την επιστήμη να εστιάζουμε σε τέτοια μάταια επιχειρήματα».

Ο Γκομπινώ εθεώρησεν ότι οι περισσότεροι επιστημονικοί παρατηρητές έδειξαν μιαν έντονο τάση να παρουσιάζουν υπερβολικώς χαμηλή εκτίμηση των πρωτογόνων ανθρωπίνων τύπων. «Στους πλέον αποκρουστικούς κανιβάλους», ισχυρίσθηκε, «παραμένει μια σπίθα θείου πυρός και η ικανότης κατανοήσεως ημπορεί να αφυπνισθεί, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό».

Πηγή: Εφημερίδα «Εμπρός»